1965 yılında Hürriyet Gazetesi tarafından popüler müziğimizin yerlileştirilmesi amacıyla ilki düzenlenen Altın Mikrofon yarışmalarının ilk elemeleri 5 Ocak’ta yapıldı.
Müsabıklar :
1. A. Niyazi Erden 2. Akay Pınarbaşı 3. Armağan Şenol 4. Ali Tolga 5. Ateş Yenersu 6. Ayla Dikmen 7. Başar Tamer 8. Bayram Durmaz 9. Behçet Ölmeztürk 10. Bülent Oral 11. Cahit Oben 12. Cavit Karakoç 13. Cem Karaca ve Jaguarlar 14. Dinamitler 15. Enver Danış 16. Erol Evgin 17. Faruk Akel 18. Ferdi Özbeğen 19. Gönül Turgut 20. Sonya Dores 21. Halikarnas 6’lısı 22. Young Boys 23. İlham Gençer 24. İlhan Feyman 25. Kadri Ünalan 26. Kanat Gür 27. Kemal Albayrak 28. Kızanlar Orkestrası 29. Mavi Işıklar 30. Metin Alkanlı 31. Oktay Tem 32. Rıza Silahlıpoda 33. Sadi Hoşses 34. Salim Dündar 35. Selçuk Alagöz 36. Selman Diriklik ve Mavi Gölgeler 37. Siluetler 38. Somer Soyata 39. Stephan Mumcu 40. Şerif Yüzbaşıoğlu 41. Yıldırım Gürses 42. Zafer Öztürk
Büyük jürinin üyeleri:
Erdem Buri, Esin Uluer, Genco Erkal, Faruk Yener, Halil Bedii Yönetken, Mehmet Ali Birand, Çetin Emeç, Aykut Sporel, Ruhi Su, Safiye Ayla, Selmi Andak, Semih Argeşo, Sezen Cumhur Önal, Refik Fersan, Vedat Nedim Tör, Münir Nurettin Selçuk, Nadir Nadi, Bülent Tarcan...
1965 yılında finale kalan orkestralar ve yarışma parçaları:
Cahit Oben 4: Halimem (twist)_ Bass: Koray Oktay, Davul: Erol Ulaştır, Solo Gitar: Cahit Oben, Ritm Gitar: Fikret Kızılok
Siluetler: Kaşık Havası (shake)_ Solo Gitar: Mesut Aytunca, Bass: Erol Bilem, Ritm Gitar:Ataç Oral, Ritm Gitar:Feyzi Tarıman, Bateri: Koral Yılmaz
Ferdi Özbeğen: Sandığımı Açamadım (afro-bossa nova)_ Gitar: Tekin Alp, Bass: Mahir Can, Flüt-Klarnet: Çetin Bükey, Bateri: Suavi Akkanat, Gitar: Kamil Taşpınarlı, Piano: Ferdi Özbeğen
Grup Sonya Dores: Gemiciler (flamenko) _ Solist: Mualla Saylık (32), Gitar: Okay Ergil, Gitar: Erkan Mörel, Gitar: Ahmet İkiz (Grup, yarışmadan 2 ay once kurulmuştur)
İlham Gencer : Zamane Kızları (surf) _ Piano: İlham Gencer, Davul: Ali Çetinkaya, Kontrabas: Mehmet Tosun
Mavi Işıklar: Helvacı (twist)_Solist:Nejat Toksoy, Elektro Gitar:Cihat Günaydın, Bass:Çetin Yavuzdoğan, piano:Metin Yavuzdoğan, bateri:Zamir Manisa
Yıldırım Gürses: Gençliğe Veda (andante)_ 24 kişilik orkestra
Selçuk Alagöz: Kemerin Naftaları (bossa nova)_ Bass: Tamer Derin, Gitar: Cemal Denizci, Bateri:Nazım İnanlı, Bass:Ertan Özerden, Melodika: Ali Alagöz
Kanat Gür: Karadır Kaşların (moderato) _ Gitar: Kanat Gür (1938 doğumludur. 1952 yılında müziğe başladı. 1960 yılında profesyonel oldu.) , Bass: İldeniz Ürel, Sax: Erol Erginer, Piano:Ersin Üreksoy, Davul: Metin Özyol
Metin Alkanlı: Gül Dalında Öten (bossa nova, cha cha)_Bass: Yavuz Kesen, ritm gitar: Hayri Tezcan, Bateri:Erdoğan Temli, Şantör: Hayrettin Dömeke, Solo Vokal:Zafer Öztürk, Solo Gitar: Metin Alkanlı
Altın Mikrofon Yarışması’nın Halk Oyu bölümünde 15 ve 10’ar TL’lık biletler piyasaya sürülmüştü.
Konser tarihleri:
25 Ocak Pazartesi: Ankara Büyük Sinema
26 Ocak Salı:Adana Erciyes Sineması
27 Ocak Çarşamba: İzmir Kulüp Sineması
11 Şubat Çarşamba: İstanbul Renk Sineması
15 Şubat Pazar: Kadıköy Opera Sineması
16 Şubat Pazartesi: Beyoğlu Atlas Sineması (İstanbul Radyosu naklen yayınlayacakmış)
23 Şubat Pazartesi: Şişli Site Sineması
Ödüller:
1.ye: 10.000 TL + Altın Mikrofon
2.ye: 5.000 TL
3.ye: 2.500 TL
Her yarışmacı 2 serbest parça ve daha sonra batı tekniğinde düzenlenmiş Türk müziği şarkısı seslendirdi. Sonuçta Yıldırım Gürses’in yarışma parçası 1985 oyla birinciliği, Mavi Işıklar 1407 oyla ikinciliği, Siluetler 1118 oyla üçüncülüğü kazandılar.
Finalistlerin plakları İtalya’dan getirilen kalıplarla Melodi Plak tarafından basıldı. Hürriyet okuyucularına 7,5 TL, diğer alıcılara 10 TL üzerinden satışa sürüldüler.
1966
Ertesi yıl Yıldırım Gürses’in tek sesli çok sazlı orkestrasının gövde gösterisinden olsa gerek, katılan grupların eleman sayısının 7 kişiyle sınırlandırılmasına karar verildi. Yarışma kurallarınca önceden plağı çıkmış veya bir başka yarışmada müsabaka parçasını seslendirmiş olanlar yarışmaya katılamayacak ve finalist olamayanların isimleri gizli tutulacaktı. Yarışma başvuruları için son tarih 31 Mart idi.
Yarışmaya 1966 yılında 55 orkestra katıldı. 7 grup finale kaldı. Finale kalamayan bazı orkestralara ise Hürriyet Gazetesi’nde yer verildi:
Özgün Günay: Kars Havası (slop)
Çetin İnöntepe: Postacı (rumba-rock)
Erkin Koray : Bir Eylül Akşamı (mambo rock)
Gıdık Grubu: Çiğdem Der Ki (shake)
Blue Boys: Yine Yeşillendi Fındık Dalları (rumba-rock)
Boğaziçi Orkestrası: İçin İçin Yanıyor (calypso-rock)
Maça 5’lisi: Köylü Kızı (shake)
Volkanlar: Kalplere Vur Bir Zımba (shake)
Grup Sonya Dores: Kömür Gözlüm
Metin Alkanlı: Köylü Kızı
Finalist Gruplar, Şarkıları ve Sıralamaları:
1.Siluetler: Lorke Lorke (swing)
2.Mavi Işıklar: Çayır Çimen Geze Geze (oriental shake)
3.Selçuk Alagöz: Bahçelere Geldi Bahar ( twist)
4.TPAO Batman Orkestrası: Kaleden Top Atarlar (twist)
5.Kent 7’lisi: Kara Kaşlı Haticem (bossa nova)
6.Cahit Oben: Her Gün Kavga Var (swing)
7.Ali Atasagun : Yarim (shake)
Bu yarışmada,
1.ye: 10.000 TL+ Altın Mikrofon
2.ye: 5.000 TL
3.ye: 3.000 TL
4.ye: 2.000 TL
5.ye: 1.000 TL
ödül verilmiştir.
Yarışmanın etapları şu şekildeydi:
19 Nisan: Eskişehir Kılıçoğlu Sineması
20 Nisan: Ankara Büyük Sinema
21 Nisan: Samsun Konak Sineması
22 Nisan: Ankara Büyük Sinema
23 Nisan: Konya Şahin Sineması
24 Nisan: Adana Erciyes Sineması
25, 26 Nisan: İzmir Büyük Sinema
2 Mayıs: İstanbul Renk Sineması
4 Mayıs: Kadıköy Efes Sineması
6 Mayıs’ta yapılan finalde, yukarıda ifade ettiğimiz sıralamayla yarışmacılar derecelendirildiler.
18 Temmuz’da finalistlerin plakları Melodi Plak tarafından basılıp, Hürriyet tarafından yayınlandı. 1 plak 7,5 TL, 7 plak 52,5 TL’dan satışa sunuldu.
1967
1967 yılının Altın Mikrofon yarışmasında 6 yarışmacı finale kaldı. Birinciliği Mavi Çocuklar, ikinciliği Cem Karaca ve Apaşlar, üçüncülüğü Rana Alagöz kazandı. Yarışmanın birincisi Mavi Çocuklar yarışmada I Feel Good, Celine, Yine Yeşillendi, Tamzara ve müsabaka şarkıları olan Develi Daylar’ı yorumladılar. Yarışmanın ikincisi olan Cem Karaca ve Apaşlar ise Let’s Go, I Can’t Control My Self, Karacaoğlan, Hudey ve Emrah şarkılarını yorumladılar.
Yarışmada üçüncü olan Rana Alagöz, bu platformda ilk sınavını oldukça iddialı olmasını gerektiren koşullar altında ağabeyi Selçuk Alagöz’ün orkestrasıyla vermişti. Yarışma içerisinde geçen sene ağabeyinin yaptığı gibi bir poliritmik düzenlemeyle seyirci önüne çıkan Alagöz, Konya Kabağı adlı düzenlemesiyle aşağı yukarı on yıl sürecek sıcak popülaritesini başlatmıştı. Yarışmadan sonra plak olarak çıkartılan Altın Mikrofon plağında serbest parça kategorisinde “Bahçelerde Börülce” adlı düzenlemesiyle kayıtlara geçen Rana Alagöz, yarışmada Little Man, See See Rider, Yarim Gitti Çeşmeye, Köyümüz, Konya Kabağı adlı düzenlemeleri seslendirdi. Bunlar arasından Yarim Gitti Çeşmeye Sayan etiketiyle EP olarak yayınlandı.
Altın Mikrofon 67’nin dördüncüsü TPAO Batman Orkestrası günümüzde kan ve gözyaşıyla özdeşleşen Güneydoğu Anadolu’nun devlet konukevleri kökenli olması nedeniyle pek sivil olmasa da aydınlık yüzünü temsil ediyordu. Batılı bir resmi görüşün pratiği niteliğinde de olsa bölgede ve Türkiye genelinde kazandığı popülariteyle kültürel bir uzlaşmanın elçiliğini yapıyorlardı. Kara Toprak adlı Aşık Veysel’den alınma bir türküyü düzenleyerek katıldıkları yarışmada üstlendikleri misyonu dereceye girerek sürdürmeyi başardılar. Orkestra bir önceki yıldaki kadrosunu korurken, yarışma esnasında sundukları performansla orkestra anlayışı içerisinde İstanbul’lu rakiplerinden geri kalmadıklarını gösteriyorlardı. Topluluk yarışmada Tema, La Possionata, Ay Beyaz Deniz Mavi, Kaleden Top Atarlar, Kara Toprak adlı düzenlemelerini sundular. Altın Mikrofon plağında ise Kara Toprak ve Ay Beyaz Deniz Mavi adlı düzenlemeler bulunuyordu.
Yabancılar topluluğu yarışmada beşinci olurken, bir daha rastlayamayacağımız plaklarıyla orkestra ile psychedelic anlayışın kesiştiği oldukça müphem bir noktayı yakalayabilmiş bir kayıp topluluktu. Gerek yarışma parçaları olan Ağıt gerekse Kayalar’la isimlere yaraşır bir anlayış sergiliyorlardı. Bateride Tansu Erkut, basta Süha Erkut, solo gitarda Nusret Orçan, ritm gitarda Aykut Ersan, orgda Murat Akaltan, vokalde Oktay Ulukök’ten oluşan grup, yarışmada Sunny Afternoon, California Dreaming, Kayalar, Fincanı Taştan Oyarlar, Ağıt adlı düzenlemeleri seslendirmişti.
1968
1968 yılında yapılan Hürriyet Gazetesi’nin son Altın Mikrofon Yarışması’nda (1994’de yeniden başlandı, ne kadar daha devam ettiğini bilmiyorum) ilk elemeler 9 Nisan’da gerçekleşti. Belirlenen beş finalist oldukça uzun bir Anadolu turnesine çıkarak kendilerini izleyen binlerce seyircinin oylarını alarak derecelendirildiler. Sözü edilen turne 17 Nisan’da Adana’da, 18 Nisan’da Urfa’da, 19 Nisan’da Diyarbakır’da, 20 Nisan’da Elazığ’da, 21 Nisan’da Malatya’da, 22 Nisan’da Gaziantep’te, 23 Nisan’da Antakya’da, 24 Nisan’da Adana’da, 26 Nisan’da Afyon’da, 27 ve 28 Nisan’da İzmir’de, 29 Nisan’da Çanakkale’de, 30 Nisan’da Edirne’de gerçekleştirilen konserlerden oluşuyordu.
Yapılan yarışmanın birincisi Anadolu’da müzik üreten ve bu üretimiyle bir nevi batıda yapılan folklorik düzenlemelere nazire yapan TPAO Batman Orkestrası’ydı. 1963’te kurulan orkestra org, gitar ve vokalde İlhan Telli, ritm gitarda Ünal Üstol, tenor saksofonda Ünal Yiğitbaş, basta Çetin Oral, bateride Semih Özmert, solo gitarda Atilla Akman’dan oluşuyordu. Beat müziğine gönderme olarak başlarına tipik beatle perukları geçirerek konser performanslarını sergileyen orkestra, Meşelidir Enginde Dağlar adlı düzenlemeleriyle birincilik kazandılar. Altın Mikrofon plaklarının arka yüzünde Aç Aç Kolların adlı bir başka düzenleme bulunuyordu.
İkinci olan Haramiler, 1966 yılında olduğu gibi volkalli olarak yarışmaya katılmışlardı. Kırmızı deri ceketleri ,dönem için uzun sayılan saçlarıyla,halkımızınTopluluklar arasında yerini almıştı. Sert ve soloya elverişli bir beat/rhythm & blues tınısını seçen grubun müziği buna rağmen seçilebilirlikten uzak bir müzikti. Özgünleşme aşamasını tamamlamasına rağmen topluluk gerek dış görünüşle birlikte konulan tavır, gerekse müzisyenlerin enstrümanlarına olan hakimiyetiyle teknik anlamda ülkenin pek çok grubundan ayrı, müstesna bir yerde bulunuyordu. Solo gitar ve vokalde Koray Oktay, basta Oğuz Durukan, orgda Uğur Dikmen, bateride Asım Ekren, saksofonda Çetin Yorulmaz’dan oluşan topluluk, Arpa Buğday Taneler ile katıldığı yarışmada serbest parçaları olan sert beat düzenlemeli Aya Bak Yıldıza Bak ile parlıyordu. Yarışmaya aralarında yaptıkları grafikli, bir nevi şura sayılabilecek bir referandumla katılma kararı alan Moğollar, bolero ritminde Murat Ses’in düzenlediği Ilgaz ile katılmışlardı. Anadolu’yla ilk tanışma anlamına gelen bu yarışma turnesi Moğollar’ın Anadolu Pop’a kadar uzanacak olan sezgisel yolculuğunun da başlangıç pratiklerinden birisiydi. Topluluğun yarışma kadrosu armonika ve orgda Murat Ses, vokal ve solo gitarda Aziz Azmet, gitarda Cahit Berkay, basta Hasan Sel ve bateride Engin Yörükoğlu’ndan oluşuyordu. Altın Mikrofon plağının arka yüzünde ise Kaleden Kaleye Şahin Uçurdum adlı türkünün düzenlemesi yeralıyordu.
Dördüncü olan Erkin Koray ve Dörtlüsü ise önceki yıllarda olan finale kalamama talihsizliğini 1968’de yenmişlerdi. 1967 yılında yaptığı Kızları da Alın Askere plağında yakaladığı tiraja rağmen amatör ruhu onu böylesine bir yarışmaya sürüklemişti. Sonradan katıldığı için pişman olduğu bu yarışmada ona davulda Sedat Avcı, ikinci gitarda eski Volkanlar elemanı Tuncer Dürüm, basta Ziya Bakanay eşlik ediyordu. Koray’ın yarışma parçası beat formunda düzenlenen Çiçek Dağı adlı çalışmaydı. Plakta serbest parça olarak yeralan Meçhul ise psychedelic bir beste olarak Koray’ın kariyerinin çok daha değerli bir örneğini oluşturuyordu.
Beşinci olan Turgut Oskay ve Sis Beşlisi, yarışmanın finalistleri arasında en sıradan tınıya sahip olandı. Yarışma parçası vals ritminde düzenlenen Iğdır’ın Al Elması olan topluluk, serbest parça olarak beat ritmine sahip Çarşambayı Sel Aldı’yı seçmişti. Sis Beşlisi basta Metin Cengiz, gitarda Göktürk Alpanlı, orgda Erdal Peşkircioğlu, tenor saxta Ali Boz’dan oluşuyordu.
1968 yılının Altın Mikrofonları 22 Mayıs’ta sahiplerini buldu. Sonraki yıllarda yapılamayan Altın Mikrofon, aynı isimle 1972’de Günaydın gazetesi ve 1979’da Saklambaç mecmuası tarafından yapıldı. Bu yarışmalarda Edip Akbayram, Salim Dündar, Ömer Aysan, Ünol Büyükgönenç, Coşkun Demir gibi isimler şarkıcı olarak müzik dünyasında isimlerini duyurma şansına sahip oldular.
Altın Mikrofon, nereden bakılırsa bakılsın, grupların hem iç kimliklerini hem de Türkiye üzerindeki kültürel rollerini belirledikleri platformlar içerisinde en sonuncusu ve en etkilisiydi.
Kaynakça:
Munimonde
www.munimonde.esmartmusic.com